Kevin Heredia

Idatzi, apenas idatzi duen Cassadyk. Pertsona gutxi izango dira, ordea, berak bezainbeste tinta literario isurarazi duena. Bere izena preseski azaltzen ez bada ere, Neal Cassadyren izaerak pertsonaia ugari elikatu zituen, ezagutu zutenek lerroak eta lerroak eskaini zizkioten. Allen Ginsbergen hauek, esate baterako, Harkaitz Canoren Ulua itzulpenean: «Coloradon putarik puta ibili zirenak gau-auto lapurtuetan, / N.C., poema hauetako heroi sekretua, / hazitarako moduko zezenkoa bera, Denverko Adonis, / aintza eta loria larrua jo zien neska zenbaezinen omenez!».

Jack Kerouacen On the road lanak heroi bihurtu zuen Dean Moriarty, jatorrizko eskuizkribuan Neal Cassady izena zuen pertsonaia. Kerouacen beste bost liburutan azaltzen da Cassadyren irudia, Cody Pomeray izenez horietako lautan, eta The subterranean liburu laudatuan, Leroy izenez.

Gonzo kazetaritza estiloaren sortzaileak, Hunter S. Thompsonek, Hells Angels motorzale taldeari buruzko liburu bat idatzi zuen 1966an, eta bertan azaltzen da Cassady, «berriki atera diren bi nobeletako protagonista literala» Thompsonen hitzetan, drogatuta eta poliziari oihuka, Hells Angels taldeak Ken Kesey idazlearen etxean egin ohi zituen festa horietako batean.

Hain zuzen, Ken Keseyren ekimenez antolatutako Furthur autobus psikodelikoaren bidaietan, gidari lanetan aritu izan zen Cassady bolada batez. Hala azaltzen da Tom Wolferen The Electric Koll-Aid Acid Test liburuan. Keseyk berak ere bi kontakizun idatzi zituen Cassadyren omenez: Over the Border 1978an, eta The Day After Superman Died, 1979an. Bi narrazioetan Houlihan izenez ageri da Cassady. Azkenik, Charles Bukowskiren Notes of a Dirty Old Man liburuan, zera irakur dezakegu: «Kerouacen mutiko Neal C.»

Aurki argitaratuko du Penguin etxeak ‘And the Hippos were boiled in their tanks’. Alegia, William Burroughsek eta Jack Kerouacek, Beat belaunaldiko bi ikonok, bi eskutara idatzitako eleberri argitaragabea.

Kevin Heredia

Fikziozko kontakizuna da, 1945ean idatzia, eta aurtengo azaroan lehen aldiz argitara aterako dena, Penguin Classics bilduman. And the hippos were boiled in their tanks du izena, hau da, “Eta hipopotamoak egosita zeuden haien tankeetan”. Bederatzina atal idatzi zituzten bi egileek, denera 18: William Burroughsek atal bakoitiak idatzi zituen, eta Jack Kerouacek bikoitiak. St. Louiseko zoologikoan gertatutako sute bati egiten dio erreferentzia izenburuak, gertakari hura kontatzen zuen irrati-albiste bati, hain zuzen. Liburuaren ernamuina den gertakaria, berriz, oso da bestelakoa: hilketa bat, benetan gertatutakoa.

Liburuak, berez, ez zuen aparteko garrantzirik izan Burroughsen eta Kerouacen literatur ibilbidean. Izan ere, inork ez zuen argitara eman nahi izan, eta haiek ere etsi egin zuten azkenerako. Lucien Carr haien lagunak egindako hilketak, ordea, aparteko garrantzia izan zuen haien bizitzetan. 1944an 19 urteren jabe zen Carr, eta diotenez, mutil ederra zen. David Kammerer izeneko adiskide bat berarekin maitemindu egin zen, baina gau batez, mozkor-borroka baten ondoren, Carrek labanaz hil, eta Houdson ibaira bota zuen Kammererren gorpua. Izututa, Burroughs eta Kerouac adiskideengana jo zuen gazteak, eta dena kontatu zien. Gertakari haren ondorioz, azkenean, espetxean egonaldi laburra egin behar izan zuten bi idazleek; Carrek 20 urteko zigorra jaso zuen, baina adingabea zenez, bi urte baino ez zituen bete giltzapean.

Liburu horren argitalpenak helburu komertzial argiak ditu, literarioak bainoago. Burroughsek berak elkarrizketa batean aipatu zuenez, “bigarren mailako materiala da”. Liburuaren oinarrian den hilketaren harira, zera adierazi du berriki Joyce Johnsonek, Kerouacen bikotekide ohiak: “Gertakari hark taldea dinamitatu egin zuen. Hondamena izan zen, bakoitzak bere aldetik jo zuen”. Maila pertsonalean sartu gabe, alabaina, sakabanatze hark literarioki mesede egin ziela dirudi, gertakari haien ondoren iritsi baitziren Beat belaunaldiko alerik laudatuenak: Kerouacen On the road, eta Burroughsen Junkie, esate baterako.

Berrian ateratako testua eta pdf bat.

Egilea: Peter Van Hallen. Iturria: Flickr

Domekan, Berrian.